Instalacja elektryczna może przez wiele lat działać bez widocznych problemów. Światło się włącza, urządzenia pracują, zabezpieczenia nie wyłączają obwodów, a gniazda nie wykazują żadnych niepokojących objawów. Taki stan nie daje jednak pełnej informacji o parametrach technicznych instalacji.
Część nieprawidłowości trudno zauważyć podczas codziennego użytkowania. Dotyczy to między innymi stanu izolacji przewodów, skuteczności ochrony przy uszkodzeniu czy prawidłowego działania niektórych urządzeń zabezpieczających.
Właśnie dlatego instalacje elektryczne poddaje się kontrolom i odpowiednim badaniom. Pozwalają one ocenić ich stan na podstawie konkretnych wyników, a nie tylko tego, czy w mieszkaniu lub budynku „jest prąd”.
Oględziny to pierwszy etap kontroli
Sprawdzenie instalacji nie zawsze rozpoczyna się od podłączenia miernika. Istotne są również oględziny.
Podczas kontroli można zwrócić uwagę na stan rozdzielnicy, gniazd, osprzętu oraz dostępnych elementów instalacji. Widoczne ślady przegrzania, uszkodzone obudowy, luźne elementy czy nieprawidłowo wykonane modyfikacje mogą wskazywać miejsca wymagające dokładniejszego sprawdzenia.
Szczególnej uwagi wymagają instalacje, które przez lata były rozbudowywane lub przerabiane przez różnych wykonawców. Nawet jeżeli poszczególne fragmenty działają, nie oznacza to jeszcze, że całość została wykonana według jednej spójnej koncepcji.
Dlatego profesjonalne pomiary elektryczne warto traktować jako połączenie oceny technicznej instalacji z badaniami wykonywanymi odpowiednimi przyrządami.
Co można sprawdzić podczas pomiarów?
Zakres badań zależy od rodzaju instalacji, zastosowanych zabezpieczeń oraz celu kontroli. Inaczej może wyglądać sprawdzanie niewielkiego mieszkania, a inaczej rozbudowanej instalacji w lokalu użytkowym czy budynku.
Do wykonywanych badań mogą należeć między innymi pomiary rezystancji izolacji, sprawdzenie ciągłości przewodów ochronnych, pomiary impedancji pętli zwarcia czy testy wyłączników różnicowoprądowych.
Każde z tych badań dostarcza innych informacji.
Nie chodzi więc o uzyskanie jednego wyniku określającego instalację jako dobrą lub złą. Dopiero zestaw odpowiednich badań pozwala ocenić jej poszczególne elementy.
Rezystancja izolacji – czego dotyczy?
Izolacja przewodów oddziela części przewodzące od siebie oraz od elementów, z którymi nie powinny mieć kontaktu.
Z czasem jej właściwości mogą ulegać pogorszeniu. Przyczyną mogą być uszkodzenia mechaniczne, temperatura, wilgoć, starzenie materiału lub błędy powstałe podczas wcześniejszych prac.
Pomiar rezystancji izolacji pozwala ocenić jej stan w sposób, którego nie da się zastąpić samymi oględzinami przewodu.
Jest to szczególnie istotne w przypadku starszych instalacji oraz po pracach remontowych, podczas których mogło dojść do przypadkowego uszkodzenia przewodów ukrytych w ścianach.
Dlaczego sprawdza się ciągłość przewodów ochronnych?
Przewód ochronny jest jednym z elementów systemu ochrony przeciwporażeniowej. Powinien zachowywać ciągłość na całej wymaganej drodze.
Problem polega na tym, że przerwa w takim przewodzie nie zawsze wpływa na normalną pracę podłączonego urządzenia. Urządzenie może działać, mimo że jeden z elementów ochrony nie spełnia swojej funkcji.
Dlatego brak widocznych objawów nie jest wystarczającym argumentem do stwierdzenia, że wszystko działa prawidłowo.
Sprawdzenie ciągłości pozwala wykryć nieprawidłowości, które w zwykłym użytkowaniu mogłyby pozostać niezauważone.
Impedancja pętli zwarcia i działanie zabezpieczeń
Kolejnym ważnym badaniem może być pomiar impedancji pętli zwarcia. Wynik pozwala między innymi ocenić warunki działania ochrony w przypadku określonych uszkodzeń.
Nie należy interpretować go w oderwaniu od zabezpieczenia danego obwodu. Znaczenie mają zarówno parametry zmierzonej pętli, jak i rodzaj oraz charakterystyka zastosowanego zabezpieczenia.
Dlatego ocena wyniku powinna należeć do osoby posiadającej odpowiednią wiedzę i kwalifikacje.
Jeżeli potrzebna jest kontrola instalacji na terenie Wrocławia, warto wybrać wykonawcę świadczącego lokalnie takie usługi, np. elektryk Wrocław, który może nie tylko wykonać badania, ale również wskazać ewentualne nieprawidłowości wymagające naprawy.
Wyłączniki różnicowoprądowe również podlegają sprawdzeniu
W wielu współczesnych instalacjach stosowane są wyłączniki różnicowoprądowe. Sam fakt, że urządzenie znajduje się w rozdzielnicy, nie daje jeszcze pełnej informacji o jego działaniu.
Przycisk TEST umożliwia użytkownikowi okresowe sprawdzenie mechanizmu zgodnie z zaleceniami producenta, jednak podczas badań instalacji można wykonać dokładniejsze pomiary parametrów działania urządzenia.
Ma to znaczenie zwłaszcza po wykonaniu nowej instalacji, większej modernizacji lub w ramach okresowej kontroli.
Kiedy szczególnie warto wykonać pomiary?
Jednym z oczywistych momentów jest zakończenie wykonania nowej instalacji lub jej większej przebudowy. Przed rozpoczęciem normalnego użytkowania należy zweryfikować wykonane obwody i zastosowane środki ochrony.
Badania są istotne również podczas okresowych kontroli instalacji w budynkach.
Inną sytuacją może być zakup starszego mieszkania. Nowy właściciel często nie posiada dokumentacji wcześniejszych prac i nie wie, kiedy instalacja była ostatnio sprawdzana.
Wykonanie kontroli przed generalnym remontem pozwala zdecydować, które elementy można pozostawić, a które powinny zostać zmodernizowane.
Remont może ujawnić problemy niewidoczne wcześniej
Podczas remontów często wykonywane są otwory, bruzdy oraz prace związane z zabudową ścian. Nawet jeśli nie jest planowana kompletna modernizacja instalacji, istniejące przewody mogą zostać przypadkowo uszkodzone.
Zdarza się również, że dopiero po zdjęciu starego osprzętu widoczne stają się wcześniejsze przeróbki lub połączenia, których właściciel nie był świadomy.
Jeżeli instalacja jest bardzo stara, ma niewystarczającą liczbę obwodów albo jej stan budzi poważne wątpliwości, zamiast kolejnych częściowych napraw może zostać rozważona kompleksowa wymiana.
Taką decyzję najlepiej jednak podejmować na podstawie stanu technicznego i planowanego sposobu użytkowania instalacji, a nie wyłącznie jej wieku.
Pomiary po modernizacji są równie ważne jak sama wymiana
Nowe przewody i nowoczesna rozdzielnica nie zwalniają z konieczności sprawdzenia wykonanych prac.
Po zakończeniu większej modernizacji należy potwierdzić parametry instalacji. Dzięki temu ewentualne nieprawidłowości można wykryć przed rozpoczęciem normalnej eksploatacji.
Dotyczy to zarówno całkowicie nowych instalacji, jak i sytuacji, w których nowe obwody zostały połączone z pozostawionymi fragmentami istniejącej instalacji.
Dokumentacja wyników ma znaczenie
Rezultatem kontroli nie powinno być wyłącznie ustne stwierdzenie, że instalacja jest sprawna.
Wyniki wykonanych badań powinny zostać odpowiednio udokumentowane. Pozwala to zachować informacje o stanie instalacji w momencie wykonywania kontroli i może być przydatne podczas kolejnych badań.
Porównanie wyników z różnych okresów może również dostarczyć dodatkowych informacji o zmianach zachodzących w instalacji.
W przypadku nieruchomości dokumentacja techniczna jest szczególnie przydatna po większych remontach, modernizacjach oraz przy zmianie właściciela lub sposobu użytkowania obiektu.
Sprawna instalacja nie zawsze oznacza instalację sprawdzoną
To, że urządzenia elektryczne działają prawidłowo, jest oczywiście pozytywnym sygnałem. Nie zastępuje jednak kontroli parametrów, których użytkownik nie jest w stanie ocenić podczas normalnego korzystania z instalacji.
Dotyczy to szczególnie starszych budynków, instalacji po licznych przeróbkach oraz obiektów, dla których nie zachowała się dokumentacja wcześniejszych badań.
Regularne kontrole pozwalają wykrywać niektóre nieprawidłowości zanim zaczną powodować widoczne problemy. Z tego powodu pomiary warto traktować nie jako formalność, lecz jako jeden z elementów prawidłowej eksploatacji instalacji elektrycznej.
Więcej informacji dotyczących usług elektrycznych i kontroli instalacji we Wrocławiu można znaleźć na stronie:
